Postępowanie cywilne — testy na aplikację adwokacką i radcowską

11 pytań z egzaminu wstępnego 2025 r. z działu „Postępowanie cywilne", każde z prawidłową odpowiedzią, podstawą prawną i wyjaśnieniem. W pełnym banku ten dział liczy 79 pytań z lat 2017–2025.

Jak korzystać: spróbuj odpowiedzieć przed rozwinięciem uzasadnienia. Wyjaśnienie zawsze wskazuje konkretny przepis — to ono zostaje w głowie, nie sama litera odpowiedzi.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 67 · Postępowanie cywilne

Pytanie 1. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego:

  1. sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować wyłącznie czynności niecierpiące zwłoki,
  2. postępowanie zostaje zawieszone z urzędu,
  3. sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować dalsze czynności, jednak nie może zostać wydane orzeczenie lub zarządzenie kończące postępowanie w sprawie.
Prawidłowa odpowiedź: C
Podstawa prawna: art. 50 § 3 k.p.c.

Do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego może on podejmować dalsze czynności, jednak nie może wydać orzeczenia lub zarządzenia kończącego postępowanie (art. 50 § 3 KPC). Tylko czynności niecierpiące zwłoki byłyby zbyt restrykcyjne. Zawieszenie postępowania z urzędu byłoby zbyt paternalistyczne. Zapamiętaj: sędzia może pracować nad sprawą, ale nie może jej ostatecznie zamknąć.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 68 · Postępowanie cywilne

Pytanie 2. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, kto ma interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze stron, może w każdym stanie sprawy przystąpić do tej strony (interwencja uboczna) aż do:

  1. zakończenia postępowania dowodowego w pierwszej instancji,
  2. zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji,
  3. zamknięcia rozprawy w drugiej instancji.
Prawidłowa odpowiedź: C
Podstawa prawna: art. 76 k.p.c.

Osoba mająca interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść jednej ze stron może przystąpić (interwencja uboczna) aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji (art. 76 KPC). Ograniczenie do postępowania dowodowego lub rozprawy pierwszej instancji byłoby zbyt restrykcyjne wobec strony trzeciej. Zapamiętaj: interwencja uboczna jest możliwa praktycznie do uchwalenia wyroku drugiej instancji.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 69 · Postępowanie cywilne

Pytanie 3. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu w osobie adwokata lub radcy prawnego wyznacza:

  1. sąd, który ustanowił pełnomocnika z urzędu,
  2. strona dla której został ustanowiony,
  3. właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych.
Prawidłowa odpowiedź: C
Podstawa prawna: art. 1173 § 2 k.p.c.

Pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu wyznacza właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych (art. 1173 § 2 KPC). Sąd może wyznaczać, ale nie sam wybiera osobę. Strona nie decyduje o swoim pełnomocniku urzędowym. Zapamiętaj: osoby zawodowe - izby samorządowe - rezerwują sobie prawo do wyznaczania swoich członków do pomocy urzędowej.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 70 · Postępowanie cywilne

Pytanie 4. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, ugoda zawarta przed mediatorem ma moc prawną ugody zawartej przed sądem:

  1. po jej zatwierdzeniu przez sąd,
  2. w momencie jej podpisania przez strony postępowania, jeżeli to sąd skierował je do mediacji,
  3. w momencie złożenia ugody w sądzie, który skierował strony do mediacji. 18 EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW NA APLIKANTÓW ADWOKACKICH I RADCOWSKICH
Prawidłowa odpowiedź: A
Podstawa prawna: art. 18315 § 1 k.p.c.

Ugoda zawarta przed mediatorem ma moc prawną ugody zawartej przed sądem po jej zatwierdzeniu przez sąd (art. 18315 § 1 KPC). Samo podpisanie bez zatwierddzenia sądu nie wystarczy - wymóg formalny dla bezpieczeństwa stron. Złożenie w sądzie to inny moment niż zatwierdzenie. Zapamiętaj: mediacyjna ugoda wymaga sądowego zatwierdzenia, aby uzyskać moc tytułu wykonawczego.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 71 · Postępowanie cywilne

Pytanie 5. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sytuacji gdy sąd , nie doręczając pozwu osobie wskazanej jako pozwany ani nie rozpoznając wniosków złożonych wraz z pozwem , oddalił powództwo, uznając je za oczywiście bezzasadne, uzasadnienie tak wydanego wyroku:

  1. zostanie sporządzone, o ile powód złoży wniosek w tym przedmiocie,
  2. sporządza się na piśmie z urzędu,
  3. nie zostanie sporządzone, gdyż nie uzasadnia się wyroków wydanych w takich sprawach.
Prawidłowa odpowiedź: B
Podstawa prawna: art. 1911 § 4 k.p.c.

Gdy sąd oddali powództwo bez doręczenia pozwu i rozpoznania wniosków jako oczywiście bezzasadne, uzasadnienie wyroku sporządza się na piśmie z urzędu (art. 1911 § 4 KPC). Uzasadnienie nie zależy od wniosku powoda - jest obowiązkowe. Wyroki zawsze muszą być uzasadniane. Zapamiętaj: każdy wyrok wymaga uzasadnienia niezależnie od tego, czy sprawę uznano za oczywiście bezzasadną.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 72 · Postępowanie cywilne

Pytanie 6. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, świadkami nie mogą być:

  1. małżonkowie stron,
  2. przedstawiciele ustawowi stron,
  3. współuczestnicy sporu, niebędący współuczestnikami jednolitymi, co do faktów dotyczących wyłącznie innego współuczestnika.
Prawidłowa odpowiedź: B
Podstawa prawna: art. 259 pkt 3 k.p.c.

Świadkami nie mogą być przedstawiciele ustawowi stron (art. 259 pkt 3 KPC). Małżonkowie mogą być świadkami (z ograniczeniami tajemnicy małżeńskiej). Współuczestnicy mogą zeznawać o faktach dotyczących innych współuczestników. Zapamiętaj: przedstawiciele ustawowi zostali wyłączeni ze względu na konflikt interesów i brak niezależności.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 73 · Postępowanie cywilne

Pytanie 7. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych:

  1. przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu,
  2. zażalenie nie przysługuje,
  3. przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
Prawidłowa odpowiedź: A
Podstawa prawna: art. 3942 § 11 pkt 1 k.p.c.

Na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu (art. 3942 § 11 pkt 1 KPC). Zażalenie zawsze przysługuje w sprawach dotyczących ubóstwa procesowego. Sąd Najwyższy nie jest instancją dla takich spraw. Zapamiętaj: kwestia zwolnienia od kosztów jest sprawą procesową rozstrzyganą przez sąd apelacyjny.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 74 · Postępowanie cywilne

Pytanie 8. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, powództwo wzajemne o rozwód lub o separację jest:

  1. niedopuszczalne,
  2. dopuszczalne, ale tylko kiedy zostanie złożone w odpowiedzi na pozew,
  3. dopuszczalne, o ile zostanie złożone do zakończenia postępowania dowodowego przed sądem pierwszej instancji.
Prawidłowa odpowiedź: A
Podstawa prawna: art. 439 § 1 k.p.c.

Powództwo wzajemne o rozwód jest niedopuszczalne (art. 439 § 1 KPC). Dopuszczalność tylko w odpowiedzi byłaby niespójna z zasadą jednostronności rozwodu. Ograniczenie do postępowania dowodowego byłoby sztuczne. Zapamiętaj: powództwo wzajemne oznaczałoby pozorną bilateralność sprawy, która z natury jest jednostronnym żądaniem rozwiązania więzi.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 75 · Postępowanie cywilne

Pytanie 9. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w razie śmierci jednego z małżonków w sprawie o rozwód w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, postępowanie to:

  1. zawiesza się do czasu zgłoszenia się następców prawnych,
  2. jest kontynuowane aż do wydania wyroku przez ten sąd,
  3. umarza się. EGZAMIN WSTĘPNY DLA KANDYDATÓW NA APLIKANTÓW ADWOKACKICH I RADCOWSKICH 19
Prawidłowa odpowiedź: C
Podstawa prawna: art. 446 k.p.c.

W razie śmierci małżonka w sprawie o rozwód postępowanie umarza się (art. 446 KPC). Zawieszenie byłoby bezcelowe - zmarły nie może być stroną. Kontynuacja sprawy byłaby niemożliwa ze względu na utratę zdolności procesowej strony. Zapamiętaj: sprawę o rozwód można wznowić wobec następców tylko w wypadku separacji, nie samego rozwodu.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 76 · Postępowanie cywilne

Pytanie 10. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w postępowaniu w sprawach gospodarczych, pominięcie przez sąd stosowania przepisów odrębnych o postępowaniu w sprawach gospodarczych:

  1. nigdy nie jest możliwe,
  2. następuje tylko na wniosek strony, która jest przedsiębiorcą będącym osobą prawną, która uzyskała całkowite zwolnienie od kosztów sądowych,
  3. następuje na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną.
Prawidłowa odpowiedź: C
Podstawa prawna: art. 4586 § 1 k.p.c.

Pominięcie przepisów odrębnych o postępowaniu w sprawach gospodarczych następuje na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącą osobą fizyczną (art. 4586 § 1 KPC). Przepisów nie można pomijać nigdy (prawo woli). Tylko osoby prawne z całkowitym zwolnieniem - to zbyt wąskie ograniczenie. Zapamiętaj: prawo woli dotyczy osób słabszych pozycji w sporze.

Egzamin wstępny 2025 r. · pytanie nr 77 · Postępowanie cywilne

Pytanie 11. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym pozwany może wnieść:

  1. apelację,
  2. sprzeciw,
  3. zarzuty.
Prawidłowa odpowiedź: B
Podstawa prawna: art. 505 § 1 k.p.c.

Od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym pozwany może wnieść sprzeciw (art. 505 § 1 KPC). Apelacja byłaby nieprawidłową nazwą procedury - sprzeciw to właściwy środek. Zarzuty to inne narzędzie proceduralne. Zapamiętaj: postępowanie upominawcze jest uproszczone, a sprzeciw otwiera postępowanie zwyczajne.

Ucz się dalej

W aplikacji te same pytania działają w trybie nauki ze statystykami per dział i powtórką błędów — pytania, w których się pomylisz, wracają po kilku dniach.

Otwórz aplikację →

Pytania pochodzą z egzaminu wstępnego 2025 r. Odpowiedzi odzwierciedlają stan prawny z dnia tamtego egzaminu — przed nauką sprawdź aktualne brzmienie przepisu. Format testu i próg zdania wynikają z art. 75i ustawy z 26 maja 1982 r. — Prawo o adwokaturze oraz art. 339 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Czas 150 minut określa § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego. Osobom z niepełnosprawnością czas wydłuża się o połowę, do 225 minut.